PGS.TS Lê Ngọc Hùng: Nhu cầu học tập, vận dụng và phát triển các quy tắc của phương pháp xã hội học

Qua nghiên cứu cuốn “Các quy tắc của phương pháp nghiên cứu xã hội học” của ông tổ xã hội học – Emile Durkhiem, tác giả đã trả lời như sau:

Có 3 lý do để trả lời cho việc tại sao cần các quy tắc của phương pháp xã hội học. Đó là:

1, Để phân biệt đâu là nghiên cứu thực – xã hội học và giả - xã hội học.

2, Cái giá phải trả cho việc thiếu hoặc sai các quy tắc của phương pháp xã hội học, đó là hữu hình và vô hình.

3, Tránh tụt hậu, tránh “thực tế mù quáng”, “tự nhiên chủ nghĩa”, đi thực tế mà không có lý luận. Ai chưa đọc thì chưa biết gì về xã hội học, chưa phải là nhà xã hội học.

Các quy tắc của phương pháp xã hội học là gì?

Đó là 5 nhóm quy tắc:

1) Nhóm quy tắc quan sát các sự kiện xã hội:

- Coi các sự kiện xã hội như các sự vật;

- Nghiên cứu từ bên ngoài;

- Gạt bỏ một cách hệ thống tất cả các tiền-khái-niệm;

- Phân tích một cách khô khan và lạnh lùng các sự kiện xã hội;

- Định nghĩa các sự vật để người ta biết đó là vấn đề gì;

- Gạt bỏ các biểu hiện cá nhân, cá biệt.

2) Nhóm quy tắc phân biệt cái bình thường và cái không bình thường:

- Quy tắc số đông hay thống kê trung bình;

- Quy tắc lịch sử cụ thể.

3) Nhóm quy tắc phân loại xã hội:

- Dựa vào việc xác định xã hội đơn giản;

- Dựa vào trình độ cấu tạo của xã hội.

4) Nhóm quy tắc giải thích các sự kiện xã hội:

- Nhận biết sự kiện xã hội;

- Tách nguyên nhân ra khỏi chức năng;

- Phi mục đích luận;

- Tìm nguyên nhân ở sự kiện xã hội;

- Tìm hiểu chức năng xã hội;

- Hình thái học xã hội;

- Phân biệt quan hệ nhân quả với quan hệ về trình tự thời gian.

5) Nhóm quy tắc đưa ra bằng chứng trong nghiên cứu xã hội học:

- So sánh;

- Phát hiện sự biến đổi kèm theo;

- So sánh các loài xã hội.

Cuối cùng tác giả cho rằng cần phải áp dụng các quy tắc của Durkhiem vào các điều tra xã hội học theo một chu trình sau:

1) Xác định đối tượng;

2) Lựa chọn mẫu nghiên cứu;

3) Thu thập thông tin;

4) Giải thích nhân quả;

5) Kiểm chứng.

Đồng thời cần phải phát triển các quy tắc trên các cấp độ khác nhau: các quy tắc của phương pháp tiếp cận lý thuyết; các quy tắc của phương pháp tiếp cận đối tượng nghiên cứu và các quy tắc của phương pháp ứng xử trong nghiên cứu khoa học.

Mời quý vị tải toàn văn bài viết của tác giả tại đây

http://www.mediafire.com/?cniwzjrjnwm